09:19 18/11/2013

Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực bậc đại học và sau đại học tại trường Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh

Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực bậc đại học và sau đại học tại trường Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh  

(Bài phát biểu của Tiến sỹ Phạm Hữu Phương 
Vụ trưởng - Trưởng VPĐD tại TP. HCM 11/10/2013)

---------------------------------------

     Trong những năm gần đây, hệ thống giáo dục đại học, sau đại học ở nước ta đã từng bước chuyển biến theo hướng tích cực nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực. Trường Đại học Ngân hàng TP. HCM là một trong số các cơ sở đào tạo công lập lớn trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt nam tại phía Nam, nằm trong hệ thống đào tạo quốc dân cũng đã từng bước chuyển mình theo trào lưu chung của cả nước trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đại học, sau đại học. 
     Gần 40 năm phát triển và trưởng thành, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, tuy có nhiều tên gọi khác nhau, nhưng đã có nhiều đóng góp trong công tác đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước. Từ những năm đầu mới thành lập Trường chỉ có vài lớp đại học chính quy, đến nay Trường có tổng quy mô đào tạo xấp xỉ 18 ngàn sinh viên, học viên từ trình độ cao đẳng đến tiến sĩ thuộc nhiều hệ, phương thức đào tạo khác nhau bao gồm : chính quy tập trung, VLVH, liên thông và văn bằng 2, với 5 ngành chính : Tài chính-Ngân hàng, Kế toán, Quản trị kinh doanh, Hệ thống thông tin quản lý và ngôn ngữ Anh. 
     Qua các năm, Trường đã không ngừng quan tâm việc thực hiện đổi mới công tác đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực, cụ thể : các chương trình đào tạo từng bước được điều chỉnh cập nhật và đổi mới qua các khóa đào tạo nhằm thích ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục đại học theo hướng hiện đại, phù hợp với yêu cầu sử dụng nguồn nhân lực của xã hội và có khả năng hội nhập quốc tế; xây dựng và ban hành chuẩn chất lượng đầu ra; thực hiện cam kết đảm bảo chất lượng đào tạo; đổi mới phương pháp giảng dạy và phát triển đội ngũ giảng viên; tổ chức nhiều hội thảo khoa học ...nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực
    Tuy nhiên, cho đến nay chất lượng nguồn nhân lực tuy bước đầu đã được nâng cấp nhưng còn xa mới có thể đáp ứng được yêu cầu phát triển nhanh và hội nhập quốc tế, do nhiều nguyên nhân khác nhau, cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. Trường cần nhận diện đúng tương quan giữa một bên là thực lực về đội ngũ giảng viên, về nguồn tài chính, về cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ đào tạo (trong đó có cơ sở hạ tầng thông tin), về nguồn tuyển sinh, phương thức tuyển sinh và một bên là cơ hội và thách thức mới mà quá trình hội nhập khu vực và thế giới mang lại để xác định triển vọng phát triển và hoạch định chiến lược phát triển đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu mới của xã hội.
     Mức độ hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và được đẩy mạnh, thì đòi hỏi nguồn nhân lực có chất lượng ngày càng cao. Công tác đào tạo phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, đáp ứng được những vấn đề mà xã hội đòi hỏi. Trường cần tổ chức khảo cứu xem xét, phân tích chất lượng đào tạo đại học, sau đại học của mình đã đáp ứng yêu cầu của xã hội ở mức độ nào, những đổi mới về nội dung chương trình đào tạo, về phương pháp giảng dạy đã đưa lại những kết quả gì? Các cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ được đào tạo ra hàng năm hiện nay đã có được những kiến thức và kỹ năng cần và đủ để đáp ứng yêu cầu công tác chưa? Tại sao phần lớn sinh viên tốt nghiệp đại học được tuyển dụng vào các ngân hàng, doanh nghiệp làm việc đều phải được đào tạo lại thì mới có thể làm việc tốt được?
     Thực tiễn đã chứng minh rằng muốn nâng cao chất lượng đào tạo, đào tạo đạt chuẩn phải gắn kết hữu cơ giữa giảng dạy với nghiên cứu khoa học. Sản phẩm chính về nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng viên là các bài báo, báo cáo khoa học, sách chuyên khảo, sách tham khảo, giáo trình. Phần lớn các giảng viên có tinh thần trách nhiệm cao cũng chỉ dừng lại ở việc cập nhật bài giảng chứ ít đầu tư cho công tác nghiên cứu khoa học, xuất bản giáo trình, sách chuyên khảo, chính vì vậy việc giảng dạy khó lòng đạt chất lượng cao được.
     Cho đến nay đội ngũ giảng viên vẫn tiếp tục đối mặt với sự khắc nghiệt của thị trường : nếu tập trung sức lực làm nghiên cứu thì sẽ bảo đảm chất lượng giảng dạy nhưng không bảo đảm chất lượng cuộc sống tối thiểu; nếu lo đi dạy để kiếm sống thì chắc chắn sức lực làm nghiên cứu sẽ giảm nghiêm trọng. 
     Để nâng cao chất lượng đào tạo đại học và sau đại học trong thời gian đến cần thực hiện một số giải pháp sau:
     - Tiếp tục quan tâm củng cố, nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên là biện pháp chủ yếu, quan trọng hàng đầu. Trường không chỉ dừng lại ở các kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên hàng năm mà cần xây dựng chiến lược trung dài hạn về phát triển đội ngũ giảng viên; đưa ra các chính sách về đào tạo, thu hút đội ngũ giảng viên; lập kế hoạch đào tạo trong và nước ngoài; có giải pháp và lộ trình phù hợp bắt buộc các giảng viên phải nâng cao trình độ bằng cách nghiên cứu khoa học nghiêm túc thật sự chứ không phải để đối phó, mang tính hình thức.
     - Tiếp tục hoàn thiện các chương trình đào tạo; đảm bảo giáo trình và tài liệu môn học, thực hiện kiểm soát chất lượng đầu ra theo các chuẩn chất lượng đã cam kết nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo.
     - Tăng cường phối hợp tổ chức các Hội nghị khoa học trong nước và quốc tế. Mở rộng và nâng cao hơn nữa hiệu quả hợp tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu khoa học. Xem hoạt động hợp tác quốc tế là tiền đề đưa hệ thống học thuật của chúng ta tiến gần với quốc tế; xem khoa học - công nghệ là một trong những động lực thúc đẩy Trường phát triển lên tầm cao mới;
     - Gắn chặt việc thay đổi phương pháp giảng dạy của giảng viên với thay đổi phương pháp học và nghiên cứu của sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh. Theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BGDĐT ngày 15/08/2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế Đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ áp dụng đại trà tại các trường đại học, cao đẳng từ năm học 2007-2008, đòi hỏi đội ngũ giảng viên phải thay đổi hoàn toàn phương pháp giảng dạy, đầu tư rất nhiều công sức cho việc soạn bài giảng, giới thiệu chi tiết tài liệu cần đọc, chú trọng rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng truyền đạt, các kỹ năng về công tác thông tin cho sinh viên, hướng dẫn họ thảo luận, nghiên cứu khoa học; sinh viên phải thay đổi hoàn toàn phương pháp học, phải tham gia học tập với thái độ tích cực, chủ động tìm kiếm và tham khảo các tài liệu thích hợp với từng môn học, từng chuyên đề khác nhau để đạt yêu cầu của mỗi tín chỉ. Sinh viên phải tự học, tự nghiên cứu là chính với sự tư vấn của cố vấn học tập và sự định hướng của từng giảng viên các môn học.
     Một trong những khó khăn hiện nay của giảng viên là việc thay đổi phương pháp dạy chưa song hành với sự thay đổi phương pháp học của số lượng khá đông sinh viên. Theo học chế tín chỉ, các môn học cơ sở và chuyên ngành được học ngay từ năm thứ nhất cùng với các môn học chung trong bối cảnh tỷ lệ sinh viên thích nghi nhanh với cách học mới không cao, phần lớn sinh viên vẫn học theo kiểu đối phó, đến lúc thi mới học. Muốn bảo đảm chất lượng giảng viên sẽ phải cố gắng rất nhiều để buộc sinh viên phải học tập nghiêm túc, đôi lúc phải chịu đựng sự kêu ca của sinh viên về việc phải tham khảo “quá nhiều” tài liệu, bị “quá tải” về các thông tin phải xử lý, tốc độ thuyết trình chậm do khả năng phân tích, tổng hợp tài liệu của sinh viên còn yếu v.v…. Giảng viên phải giúp người học về kỹ năng phân tích, tổng hợp, lọc tin, kỹ năng cô đặc thông tin khi thuyết trình trước lớp, cách thức nắm vững được các kiến thức cơ bản cần thiết ngay trong giờ học. Công việc này thường làm mất nhiều thời gian của giảng viên vì phải giao dịch qua thư điện tử và tiếp sinh viên ngoài giờ lên lớp, sửa chữa các bài tập trên lớp... Việc huấn luyện các kỹ năng nghề nghiệp thường đòi hỏi độ kiên nhẫn cao ở người dạy và ý chí, tính tự giác ở người học.
     Phương pháp học của sinh viên sẽ thay đổi khi họ nhận ra rằng nếu không thay đổi họ không thể thi qua được môn học đó, nếu không thay đổi họ sẽ không thể trả hết số tín chỉ họ đã đăng ký, nếu cứ tiếp tục duy trì cách học theo kiểu đối phó thì cho dù có trong tay tấm bằng cử nhân nhưng họ sẽ phải trả giá. Cái giá này sẽ là bằng cấp không tương xứng với kiến thức cần có và trong quá trình làm việc sẽ phải tốn rất nhiều thời gian để bù đắp lỗ hổng kiến thức, bổ sung các kỹ năng nghề nghiệp còn thiếu cho chính mình và công việc phải đảm nhiệm.
     Riêng đối với học viên cao học, tình trạng nhiều học viên vừa học, vừa làm là chủ yếu nên cũng phổ biến hiện tượng đề nghị giảng viên thông cảm cho hoàn cảnh vất vả của họ để “nới tay” khi thi cử hoặc giảm số lượng bài tập, hạ thấp yêu cầu khi viết luận văn... Trong khi đó với bậc cao học, giảng viên các môn học cần phải đề ra các yêu cầu cao với các bài tập phải thực hiện, cần phải xử lý nghiêm khắc các trường hợp đạo văn khi viết tiểu luận. Các PGS, TS chịu trách nhiệm hướng dẫn cần kiên quyết đề nghị chưa cho bảo vệ đối với các trường hợp luận văn chưa đạt các yêu cầu cần thiết.
    - Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị hiện đại phục vụ cho việc nghiên cứu khoa học, giảng dạy của thầy và học tập của sinh viên;
    - Duy trì việc đánh giá chất lượng giảng viên, tăng cường dự giờ giảng viên trẻ, tổ chức cho sinh viên đánh giá chất lượng từng môn học thông qua các phiếu điều tra và phỏng vấn;
    - Tiếp tục giữ vững đoàn kết thống nhất trong nhà trường, nhằm đưa Nhà trường phát triển toàn diện, vững chắc.
     Tóm lại, việc nâng cao chất lượng đào tạo đại học, sau đại học chắc chắn rằng sẽ còn là vấn đề bức xúc trong bối cảnh chung của giáo dục đại học Việt Nam. Giải quyết bài toán chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đòi hỏi phải có thời gian, không thể ngày một, ngày hai mà là một quá trình chuyển động tích cực của Trường. Một vài biện pháp nêu trên nếu tiến hành đồng bộ và quyết liệt cùng với nhiều biện pháp khác mà Trường đang áp dụng sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển động này nhanh hơn, mạnh hơn trong thực tế./.

Sự kiện sắp diễn ra
8:00 - 10/02/2017
Ngày
Giờ
:
Phút
:
Giây